Wyzwania XXI wieku – część 2. Współczesne zaburzenia psychiczne

Wyzwania XXI wieku – część 2. Współczesne zaburzenia psychiczne

Świat zmaga się z wieloma problemami, a wzrost liczby zaburzeń i chorób natury psychicznej jest jednym z nich. Każdego roku nawet 1/3 populacji świata doświadcza różnego rodzaju problemów związanych ze sferą psychiki, mniej lub bardziej poważnych, które są rosnącym obciążeniem dla globalnego zdrowia publicznego. W poprzednim artykule opisaliśmy najczęściej występujące zaburzenia psychiczne, tym razem skupimy się na pozostałych, powszechnych dolegliwościach z tej sfery. Jakie są choroby psychiczne, z którymi zmaga się psychiatria?

Co to jest: zaburzenie psychiczne a choroba psychiczna?

głowa zaburzenia psychiczneNa początku wyjaśnijmy, czym różni się choroba psychiczna od zaburzenia psychicznego. W dużym uproszczeniu choroby psychiczne to nieprawidłowości w funkcjonowania mózgu, które prowadzą do nieodwracalnych lub trudnych do wyleczenia zmian, mogą rozwijać się bardzo długo i mieć charakter łagodny, umiarkowany lub ciężki. Do ich wyleczenia konieczna jest specjalistyczna pomoc psychiatry lub psychoterapeuty, często również leczenie farmakologiczne. Do chorób psychicznych zalicza się np. otępienie, schizofrenię, chorobę afektywną jednobiegunową i dwubiegunową, czy też zaburzenia będące wynikiem organicznych zmian w centralnym systemie nerwowym.

Pozostałe dolegliwości natury psychicznej określa się jako zaburzenia psychiczne, te występują znacznie częściej, mogą być napadowe, przewlekłe, długotrwałe i powtarzające się, a ponad wszystko utrudniają normalne funkcjonowanie.

Oto współczesne zaburzenia i choroby psychiczne. Dowiedz się, czym są, kiedy należy udać się do lekarza i jakie są ich objawy.

Autyzm

Autyzm jest zaburzeniem rozwoju i funkcjonowania ośrodkowego układu nerwowego, a głównym objawem jest upośledzenie relacji społecznych. Obecnie mówi się o zaburzeniach ze spektrum autyzmu, gdyż nie jest to jedna jednostka, lecz szereg objawów i zaburzeń o różnym nasileniu i przebiegu. Autyzm jest dolegliwością wielopłaszczyznową i wieloprzyczynową, a na jego rozwój mają wpływ liczne czynniki, z których najważniejsze to: nieprawidłowości w kształtowaniu się ośrodkowego układu nerwowego, rozpoczynające się w wieku prenatalnym.

Autyzm jest ogromnym problemem XXI wieku, a u coraz większej liczby dzieci diagnozuje się zaburzenia z tego spektrum. Ponieważ charakter i ciężkość autyzmu jest różna, zróżnicowane są też metody terapii. Dziecko musi być objęte odpowiednim programem terapeutycznym wspierającym rozwój, być pod opieką neurologa, psychiatry, psychologa i logepedy – współpraca tych specjalistów potrafi przynieść bardzo dobre efekty. W SUPER-ego prowadzimy zajęcia i terapie dla osób dotkniętych zaburzeniami ze spektrum autyzmu.

ADHD

dziecko autyzm zaburzenia psychiczneZespół nadpobudliwości psychoruchowej, czyli ADHD to jedno z najczęściej występujących zaburzeń u dzieci. Jednocześnie jest to bardzo nadużywana jednostka chorobowa, a realna częstotliwość występowania ADHD na świecie wynosi od 3% do 5%. Jest to zaburzenie rozwojowe o wieloczynnikowym podłożu, któremu mogą towarzyszyć też inne nieprawidłowości zwłaszcza dysleksja i dysgrafia. ADHD jest zaburzeniem hiperkinetycznym, koncentrującym się wokół sfer: uwagi, impulsywności i nadruchliwości, a dzieci z ADHD wykazują deficyt uwagi, impulsywność, skłonność do agresywnych zachowań, nadpobudliwość, mogą mieć też skłonność do współwystępowania zaburzeń lękowych i depresyjnych. Leczenie ADHD warto rozpocząć od wizyty u psychiatry bądź psychologa dziecięcego, który wie jak rozpoznać chorobę psychiczną i będzie w stanie udzielić specjalistycznej pomocy.

Zaburzenia odżywiania

Jakie są zaburzenia psychiczne, które odzwierciedlają się na zdrowiu fizycznym? Należą do nich na przykład zaburzenia odżywiania, zwłaszcza anoreksja, bulimia czy zespół kompulsywnego jedzenia. Dolegliwości te najczęściej dotyczą młodych dziewcząt, ale mogą występować też w dowolnym wieku u osób obu płci. W przebiegu anoreksji i bulimii pojawiają się zaburzenia postrzegania obrazu własnego ciała oraz zaburzenia somatyczne, metaboliczne czy neuroendokrynologiczne. Zespół kompulsywnego jedzenia polega na utracie kontroli nad ilością i jakością jedzenia; zazwyczaj jest spowodowany silnymi emocjami. Zaburzenia odżywiania wiążą się z wycofaniem z życia społecznego, uczuciem wstrętu do siebie, przygnębieniem i poczuciem winy. Dobre efekty w leczeniu przynosi terapia behawioralna.

Zaburzenia somatyczne

Niektóre dolegliwości fizjologiczne mają podłoże psychologiczne, są to zaburzenia psychiczne somatyczne. Ich cechą charakterystyczną jest odczuwanie i uskarżanie się na dolegliwości fizyczne np. bólowe, mimo iż żadne badania nie wykazują podstaw do istnienia zgłaszanych dolegliwości. Jakie są zaburzenia somatyczne? Najczęściej występujące dolegliwości somatyczne to bóle brzucha, nudności, zaparcia, zespół jelita drażliwego, bóle głowy, stawów czy pleców. Ich naturę trudno zrozumieć, a leczenie wymaga ścisłej współpracy pacjenta z psychoterapeutą. W leczeniu tego typu dolegliwości stosuje się m.in. terapię behawioralno-poznawczą.

Zaburzenia afektywne

To wspólna nazwa obejmująca szerokie spektrum dolegliwości związanych ze zmianami nastroju. Jakie są to zaburzenia psychiczne? Należą do nich: depresja, nadmierne podwyższenie nastroju (mania/hipomania), choroba afektywna jednobiegunowa, choroba afektywna dwubiegunowa, uporczywe zaburzenia nastroju (dystymia lub cyklotymia). Zmianom tym mogą towarzyszyć dodatkowe objawy np. zaburzenia aktywności, myślenia, zachowania, czy rytmów biologicznych. Leczenie zależy od konkretnego rodzaju i przebiegu choroby, może obejmować psychoterapię, leczenie psychiatryczne i leczenie farmakologiczne.