5 korzyści z uważności (mindfulness)

5 korzyści z uważności (mindfulness)

Uważność, choć modna jest od niedawna, nie jest niczym nowym. W tradycji buddyjskiej korzysta się z niej od ponad 2500 tysiąca lat. Wywodzi się z sanskryckiego słowa smrti – co oznacza pamiętanie albo przypominanie sobie. O czym sobie przypominamy? O tym, co nas otacza, o chwili obecnej – czyli o tym co najważniejsze. Każdy z nas wie czym jest uważność, każdy mógł jej doświadczyć, choć być może bez określania jej tym słowem.

Uważność jest to polski termin na angielskie słowo mindfulness. Oznacza ono szczególny rodzaj skupienia uwagi na chwili obecnej. Polega na świadomym, niedoceniającym skierowaniu swojej świadomości na to co nas obecnie otacza. Mindfulness-Based Stress Reduction (MBSR), czyli dosłownie: zmniejszenie stresu w oparciu o uważność, to program rozwoju umiejętności medytacji. Opracowany został w 1979 roku w Stanach Zjednoczonych przez profesora Jona Kabat-Zinna oraz jego współpracowników z University of Massachusetts.
Uważność nie jest równoznaczna uwadze. Jest nieoceniającym spostrzeganiem tego co nas otacza wraz ze wszystkimi szczegółami, jest to bycie obecnym tu i teraz, nie razem z naszymi myślami w przeszłości, przyszłości, tylko w trwającej chwili.
Jakie są korzyści z praktykowania uważności?

1. Złagodzisz stres

Żeby zrozumieć jak mindfulness działa na stres trzeba wiedzieć czym jest w ogóle reakcja stresu. Wg najbardziej znanego badacza stresu Hansa Selye, stres jest to reakcja organizmu w postaci mobilizacji energii do pokonywania różnorodnych przeszkód, barier, wymagań, bez względu na to, czy towarzyszą jej przyjemne czy przykre odczucia. Jest to reakcja niespecyficzna, tzn. jej rodzaj nie zależy od rodzaju czynnika, jaki ją wywołuje. Uważność zapewnia większy dostęp do naszych emocji oraz stanów fizjologicznych. Ułatwia przejście w świadomy sposób z poziomu napięcia na poziom relaksacji, który wpływa na zdrowie i czynności umysłowe. Często zdarza się tak, że podczas aktywnego dnia nie zauważamy naszego poziomu pobudzenia, a nieprzyjemne dolegliwości odczuwamy dopiero wieczorem, kiedy boli nas głowa, plecy. Uważność pozwala na wyłapywanie takich momentów w trakcie dnia i reagowanie na nie na bieżąco. Dodatkowo ma ona pozytywny wpływ na obniżenie poziomu hormonu stresu kortyzolu.


2. Zwiększysz kontrolę nad reakcjami emocjonalnymi.

Trening oparty na uważności ogranicza skłonność do nawykowych negatywnych myśli, redukuje również schematyczne reakcje na emocje, doznania i stany psychiczne. Osoby praktykujące uważność dużo łatwiej radzą sobie z kontrolą impulsów, wzrasta ich poziom życzliwości i otwartości. Zwiększając świadomość naszych emocji zwiększamy jednocześnie naszą empatię – jesteśmy bowiem w stanie lepiej zrozumieć emocje drugiej osoby. W wyniku niedawnych badań uzyskaliśmy dowody, że medytacja uważności wywiera krótko- i długotrwały wpływ na nasz mózg, poprawiając jego funkcjonowanie w wielu obszarach i zadaniach.

3. Przestaniesz się aż tak zamartwiać.

Każdy z nas toczy ciągłą dyskusję w swojej głowie z naszymi myślami. Czy na pewno dobrze wyglądam? Czy wyłączyłem żelazko? Co będę robić jutro? Co na obiad? Muszę jeszcze zrobić ten projekt, ale chyba nie dam rady… Natłok myśli sprawia, że nie zauważamy tego co dzieje się teraz, ciągle jesteśmy gdzieś indziej. Uważność nie polega na walce z tymi myślami, ale zauważaniu ich i ciągłym powracaniu do tu i teraz. Dzięki umiejętności ciągłego powracania do chwili obecnej zyskujemy niezbędny dystans do naszych myśli, a dzięki temu jesteśmy spokojniejsi i mniej się martwimy.


4. Poprawisz swoją pamięć

2012 roku zespół naukowców z Uniwersytetu Kalifornijskiego w Santa Barbara, pracujący pod kierownictwem Michaela Mrazka, opublikował wyniki badań, z których wynika, że nawet krótki, dwutygodniowy kurs uważności daje mierzalne efekty w postaci poprawy funkcji poznawczych. Poprawa pamięci oraz lepsze wyniki w testach są związane z tym, że uważność, polegająca na ciągłym powracaniu świadomością do tu i teraz, ogranicza znacząco skłonność umysłu do błądzenia i, co za tym idzie, powiększa zdolność do koncentrowania się na bieżącym zadaniu. Uważność powstrzymuje nas od błądzenia myślami po nieistotnych w tym momencie rzeczach. Koncentracja natomiast jest bardzo ważnym czynnikiem związanym z uczeniem się, przetwarzaniem informacji, no i z zapamiętywaniem.

5. Chętniej będziesz żył

Trening uważności jest pomocnym narzędziem do wspierania terapii osób z depresją. Jak mindfulness zwiększa chęć do życia? Jednym, najbardziej trafnym spostrzeżeniem odnośnie świata i natury wszystkich rzeczy jest ciągła zmiana. Nic nie jest pewne i na zawsze, życie bywa nie przewidywalne i wszystkich, i wszystko co mamy, możemy w jednej chwili stracić. Jak zatem radzić sobie ze smutkiem, który często zmiany w nas wywołują?
Jeżeli przeniesiemy się z naszych myśli o tym co może się wydarzyć, o tym jak było wcześniej, jak może być do tego jak jest teraz i zaczniemy się cieszyć otaczającym nas światem, odkryjemy, że życie może być całkiem przyjemne.

Już wkrótce trochę więcej o praktyce mindfulness. Tymczasem… pozostań w uważności.

Autorka: Magdalena Kot