Czy można nauczyć się asertywności?

Asertywność to umiejętność, która ogromnie przydaje się w życiu. Jest to sztuka wyrażania własnego zdania w swobodny sposób, bez ranienia innych. To nabyta zdolność człowieka wchodząca (zaraz obok empatii) w skład inteligencji emocjonalnej. Możesz ją u siebie wytrenować, a zdecydowanie warto to zrobić, aby uzdrowić wiele relacji – zarówno tych prywatnych, jak i zawodowych. Jeżeli zastanawiasz się jak rozwijać asertywność, to ten artykuł jest dla Ciebie.

Asertywność – co to właściwie jest?

O asertywności dużo mówi się ostatnio w odniesieniu do uzależnień zwłaszcza wśród młodzieży. Najczęściej bowiem to właśnie za namową rówieśników młodzi ludzie po raz pierwszy sięgają po środki odurzające. Nie potrafią stanowczo odmówić i boją się, że z tego powodu zostaną wyśmiani bądź też wykluczeni przez rówieśników. Dlatego tak ważne jest, aby rozmawiać z nastolatkiem i kłaść nacisk na kwestię, jaką jest nauka asertywności.

Asertywność jest pojęciem z dziedziny psychologii, które jest mocno związane z pewnością siebie. Czym jest asertywność? To nabyta cecha, dzięki której potrafisz w bardzo swobodny sposób, bez wstydu, poczucia winy czy niepewności wyrazić swoje przekonanie, krytykę oraz emocje, które odczuwasz, a także określić jasno swoje potrzeby.

Co daje asertywność?

Wiele osób niesłusznie utożsamia asertywność wyłącznie z umiejętnością stanowczego odmawiania. Warto jednak pamiętać, że trenując w sobie asertywną postawę, masz szansę na całe spektrum korzyści i zalet, które przyniesie do Twojej codzienności ta cecha. Poniżej wymieniamy, co daje asertywność.

• Dzięki asertywności jesteś w stanie zawsze komunikować się z innymi osobami w sposób bezpośredni. Bez względu na to kim są ludzie, z którymi wchodzisz w relacje, nie masz żadnego problemu, aby rozmawiać z nimi w sposób bardzo otwarty, bezpośredni i szczery.
• Ta umiejętność sprawia, że mówisz o swoich opiniach nie tylko chroniąc własne prawa, ale jednocześnie szanując innych.
• Możesz też spokojnie słuchać opinii innych, które są odmienne od Twoich i reagować na to wszystko bez agresji.
• Zdolność asertywności sprawia także, że naturalnie przyjmujesz wszelkie słowa krytyki pod swoim adresem. Bez skrępowania czy nieprzyjemnych emocji potrafisz także przyjąć czyjąś ocenę czy komplement.
• Asertywność to również umiejętność przeprosin oraz przyznania komuś racji. To przyznanie się do swoich pomyłek i błędów. To jednocześnie akceptacja własnych potknięć, ale i zauważanie osiągnięć.
• Dzięki asertywności utrzymujesz każdą emocję pod kontrolą.
• Asertywność sprawia, że jesteś stanowczy i nie ulegasz różnego rodzaju manipulacjom czy naciskom z zewnątrz.

To, czym tak naprawdę jest asertywność i w jaki sposób jej posiadanie może wpłynąć na jakość Twojego życia i Twoich relacji z bliskimi czy na polu zawodowym, najlepiej wytłumaczyć na przykładzie. Przykład ten jednocześnie zobrazuje Ci czym asertywność nie jest, poprzez kontrast z dwiema innymi możliwymi reakcjami na bodźce z zewnątrz. Otóż na różne sytuacje, które mają miejsce w Twoim życiu, na zachowania i opinie osób, które pojawią się na Twojej drodze możesz zareagować na trzy sposoby:

1. agresją (może ona mieć różne oblicza: gniew, krzyk, szantaż, poniżanie drugiej osoby, szufladkowanie jej, a w skrajnych przypadkach może nawet dojść do przemocy fizycznej.
2. uległością (jest to najczęściej bierność lub wycofanie się z rozmowy, konformizm i całkowite poddanie się opinii innych osób kosztem własnych wartości.
3. asertywnością (konstruktywne porozumienie, które bierze pod uwagę racje drugiej osoby i ma nieodpartą chęć znalezienia kompromisu, który nie godziłby w któregokolwiek z rozmówców.

Jak nauczyć się asertywności?

Tak, jak wspominaliśmy jest to zdolność nabyta, więc można się jej nauczyć i ją wytrenować. W jaki sposób to robić? Bardzo skutecznym ćwiczeniem jest odgrywanie scenek. Można to robić w gronie zaufanych osób. Poproś któregoś dnia dobrego znajomego, aby z Tobą poćwiczył. Niech poprosi Cię kilka razy o to samo. To ćwiczenie nazywane jest często metodą zdartej płyty. Ktoś powtarza swoją prośbę, a Ty za każdym razem musisz stanowczo odmówić, ale nie możesz w trakcie tego ćwiczenia zmienić swoich argumentów. Dobrze też sprawdzić się w sytuacji, w której ktoś Cię krytykuje. Jak się wtedy zachowasz? Zaczniesz krzyczeć? A może zgodzisz się z krytyką, mimo, że uważasz, że jest dla Ciebie krzywdząca? Wypracuj w sobie spokojną postawę. Weź kilka wdechów i wydechów, mów powoli i zrozumiale. Trzymaj emocje na wodzy. Aby nauczyć się asertywności, możesz również sięgnąć po literaturę psychologiczną lub poradzić się specjalisty.

Asertywność a psycholog

Jeżeli znajdujesz u siebie duże trudności z asertywnym zachowaniem wobec konkretnych osób lub w czasie sytuacji, które przytrafiają Ci się każdego dnia, nie obawiaj się zwrócić po specjalistyczną pomoc. Brak asertywności potrafi uprzykrzyć życie i doprowadzać do spięć i nieprzyjemnych zdarzeń, których z pewnością nie chcesz doświadczać. Pomoc psychologa lub psychoterapeuty może okazać się tutaj najlepszym wyjściem. Na sesji wspólnie będzie okazja ocenić jak duży jest problem i opracować najskuteczniejszą strategię postępowania.