Czy wiesz, jak rozpoznać depresję? Tych objawów nie ignoruj!

Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) alarmuje: depresja jest najczęściej występującym zaburzeniem psychicznym. Na całym świecie choruje na nią około 350 milionów ludzi, a w samej Polsce około 1,5 miliona osób. Depresja jest przyczyną tysięcy samobójstw każdego roku (w 2016 roku odnotowano ok. 5,5 tys. przypadków). Niepokojące prognozy wskazują, że do 2030 roku będzie na pierwszym miejscu wśród chorób w ogóle! Dowiedz się, jak rozpoznać depresję i gdzie udać się po pomoc.

Depresja – jak ją rozpoznać? Charakterystyczne objawy

Wśród rozmaitych zaburzeń nastroju, to depresja jest tym najpoważniejszym, a nawet co dziesiąty pacjent zgłaszający się do lekarza POZ ma pełnoobjawową depresję. Jeszcze więcej osób cierpi z powodu pojedynczych objawów depresyjnych. Niestety ponad połowa przypadków nie zostaje rozpoznana lub pozostaje źle leczona.

Depresja jest poważną chorobą, której objawy mają charakter psychiczny i fizjologiczny, cechują się tendencją do nawracania i z czasem ulegają nasileniu. Niestety nie jest łatwo rozpoznać depresję u siebie lub u kogoś; często bowiem choroba jest maskowana innymi objawami. Powstało też wiele mitów i fałszywych poglądów na temat depresji. Jak rozpoznać depresję u nastolatków, u dziecka i osoby dorosłej?

Aby rozpoznać depresję trzeba znać jej objawy. Do tych najczęstszych i charakterystycznych należą:

• Utrata radości życia, odczuwania przyjemności, cieszenia się radosnymi wydarzeniami i drobnymi rzeczami. Obniżenie nastroju często odczuwane jest jako uczucie pustki i zobojętnienie. Ten objaw może być maskowany, i nie jest łatwo rozpoznać depresję u kogoś, kto potrafi „robić dobrą minę do złej gry”.

• Ograniczenie aktywności życiowych i kontaktu ze znajomymi, zaniechanie dotychczasowych zainteresowań oraz udzielania się w towarzystwie.

• Pesymistyczne myślenie, lęki i nerwice mogą pojawiać się w wielu zaburzeniach psychicznych, ale to właśnie z depresją są najczęściej kojarzone. Charakterystyczne są również wrażenie bezsensu życia i beznadziei, obniżenie energii życiowej, zaniżenie samooceny i poczucie bycia niepotrzebnym.

• Myśli i próby samobójcze oraz samookaleczenia – to charakterystyczne i groźne symptomy depresji. Na tym etapie choroba wymaga leczenia psychiatrycznego, gdyż pogłębiające się myśli samobójcze mogą prowadzić do podejmowania realnych prób.

• Zaburzenia koncentracji, pogorszenie pamięci i funkcji poznawczych, zaburzenia snu i bezsenność.

• Spadek libido, zaburzenia seksualne, zaburzenia miesiączkowania.

Nie wszystkie objawy muszą się pojawić, nieraz występuje jeden lub maksymalnie kilka z nich, co utrudnia rozpoznanie osoby z depresją. Należy przyjąć, że jeżeli objawy depresji o niewielkim lub umiarkowanym nasileniu utrzymują się przez 2-4 tygodnie, konieczna jest konsultacja psychiatryczna.

Jak rozpoznać osobę z depresją – objawy nietypowe

O chorobie mogą również świadczyć mniej charakterystyczne symptomy, przypominające raczej choroby fizjologiczne, jednak gdy po wykonaniu badań wszystkie wyniki okazują się w normie, należy przyjąć założenie, że dolegliwości somatyczne wywoływane są przez zaburzenia psychiczne. Wcześniej trzeba jednak wykonać serię odpowiednich testów i badań, gdyż objawy te są na tyle niecharakterystyczne, że mogą świadczyć również o chorobach metabolicznych, układu nerwowego, krążenia czy nowotworowych.

Do niejednoznacznych objawów należą m.in.:

• Wahania wagi – duży spadek lub wzrost wagi w krótkim okresie może być objawem chorób fizjologicznych, ale też depresji lub innych zaburzeń natury psychicznej. W depresji może dochodzić do znacznego spadku wagi ze względu na brak apetytu lub wzrostu wagi.

• Bóle przewlekłe i napadowe – silny stres i zaburzenia nastroju niekiedy wywołują dolegliwości somatyczne, zwłaszcza nasilone bóle głowy, pleców, mięśni i stawów. Spadek nastroju powoduje też obniżenie progu bólowego.

• Nadużywanie używek – depresja sprzyja alkoholizmowi i pogłębianiu istniejących uzależnień. Chory sięga po używki, w nadziei że choć na chwilę pomogą, jednak w rzeczywistości tylko pogarszają stan, powodując zwiększoną złość i frustrację.

• Pogorszenie wyglądu zewnętrznego – rozpoznanie depresji można podejrzewać po wyglądzie, gdyż osoba z obniżonym nastrojem przestaje o siebie dbać, nie przejmuje się wyglądem, zaniedbuje higienę osobistą, a problemy ze snem i żywieniem odbijają się na cerze.

Kto rozpoznaje depresję?

Wstępne rozpoznanie lub podejrzenie depresji może postawić każdy lekarz. Często lekarze POZ kierują pacjentów na konsultacje psychiatryczne w celu potwierdzenia diagnozy. Również psycholog i psychoterapeuta mogą postawić podejrzenie choroby i skierować pacjenta do specjalisty na diagnostykę psychiatryczną. Depresja jest chorobą, która wyrywa się ze schematów, a rozpoznanie depresji u siebie, u kogoś, a zwłaszcza u dziecka, wcale nie jest proste.

Zapraszamy na konsultacje w Dolnośląskim Centrum Psychiatrii i Psychoterapii SUPER-ego.