Wpływ kawy na zdrowie psychiczne

Kawa… napój o właściwościach niemal magicznych, a przynajmniej niektórzy tak twierdzą; źródło energii, siły życiowej i dobrego samopoczucia. Właściwości pobudzające zawdzięcza głównie wysokiej zawartości kofeiny, ale znajduje się w niej wiele innych substancji, m.in. przeciwutleniaczy chroniących organizm przed procesami oksydacji. Picie kawy ma spory wpływ na zdrowie, również psychiczne. Jak kofeina i pozostałe związki działają na układ nerwowy, psychikę i samopoczucie?

Co znajduje się w filiżance aromatycznego napoju?

Aby lepiej zrozumieć jak kawa wpływa na psychikę i organizm, warto wiedzieć, co znajduje się w tym czarnym, aromatycznym napoju. Najważniejszym składnikiem – przynajmniej z punktu widzenia efektu – jest oczywiście kofeina, będąca alkaloidem o działaniu pobudzającym. W zależności od gatunku kawy i sposobu jej obróbki, zawartość kofeiny jest różna.

Woda używana do zaparzania jest podstawą. Powinna być dobrej jakości o niskiej lub średniej zawartości minerałów. Za najlepszą wodę do zaparzania kawy uważa się taką, w której wartość substancji rozpuszczonych wynosi 120-160 mg/l. Oprócz minerałów zawartych w wodzie, sama kawa również je zawiera, stanowią ok. 4% składu ziarna; są to zwłaszcza: wapń, fosfor i magnez, ale też żelazo, sód, cynk, miedź, kobalt, nikiel, mangan, chrom, fluor i jod. A to nadal nie wszystko, bo oczywiście jest też źródłem witamin: B: B2, B3, B5 i B6, kwasu foliowego i witaminy E. O tym, jak istotne są witaminy i minerały dla dobrego samopoczucia, przeczytasz tutaj.

Ważną grupą związków, odpowiadających za to, że kawa ma wpływ na zdrowie, są kwasy organiczne (kwas mrówkowy, kwas octowy, kwas mlekowy i kwas glikolowy), kwasy tłuszczowe i olejki eteryczne, węglowodany, białka i kwasy fenolowe. Zwłaszcza te ostatnie są istotne, ponieważ mają właściwości przeciwutleniające. Zwalczają wolne rodniki odpowiedzialne za procesy oksydacji, starzenia się organizmu i degeneracji komórek nerwowych. Zawartość kwasów fenolowych jest zależna od rodzaju kawy i sposobu obróbki.

Niektórzy uważają, że kawa nie jest zdrowa, że wypłukuje magnez z organizmu, i że jest szkodliwą używką. Obecnie wiadomo, że to nie jest prawda, a picie kawy ma korzystny wpływ na zdrowie psychiczne i fizyczne, pod warunkiem, że spożywamy ją z umiarem. Tak jak ze wszystkim, nadmiar szkodzi, a nadużywanie jej może prowadzić do chorób natury somatycznej i psychicznej. Pamiętajmy też, że ogromne znaczenie ma sposób przygotowywania. Zdecydowanie lepiej zaopatrzyć się nawet w prostą kawiarkę niż po prostu zalewać wrzątkiem.

Kawa i jej wpływ na zdrowie psychiczne

Kofeina ma ścisły związek z psychiką człowieka. Ma właściwości pobudzające i zwiększające koncentrację, przyczynia się do poprawy pamięci długotrwałej i wspomaga procesy nauki. Zaobserwowano, że zmniejsza ryzyko stanów lękowych, nerwicy i napadów paniki, ogranicza również prawdopodobieństwo zachowania na depresję, zwłaszcza u kobiet. Naukowcy z Harvardu po doszli do wniosku, że regularne picie kawy od 2 do 4 filiżanek dziennie zmniejsza ryzyko samobójstwa, ponieważ kofeina działa jak łagodny środek przeciwdepresyjny, pobudzając centralny układ nerwowy oraz produkcję serotoniny, dopaminy i noradrenaliny. Może być więc zalecana w trakcie leczenia depresji.

Kawa ma dobroczynny wpływ na zdrowie psychiczne, może poprawiać procesy myślowe i korzystnie działa na mózg. Kawa dzięki dużej zawartości związków przeciwutleniających chroni komórki nerwowe, zwłaszcza komórki mózgu, przed starzeniem.

Kawa a zdrowie i negatywne skutki

Dla równowagi musimy wspomnieć o negatywnych stronach napoju. Mówi się, że kawa wypłukuje magnez, jednak nie jest to do końca prawdą, bo chociaż faktycznie ma działanie moczopędne i przyspiesza wydalanie związków mineralnych z organizmu, to jednocześnie dostarcza ich całkiem sporo, a bilans jest zachowany.

Negatywne skutki picia kawy ujawniają się po jej przedawkowaniu. Pojawia się wtedy nerwowość psychoruchowa, bezsenność, drganie mięśni, przyspieszone i nieregularne bicie serca, zaburzenia żołądkowo-jelitowe, przemęczenie, nudności. Osoby skłonne do nerwic mogą odczuwać zaostrzenie stanów nerwicowych, stany lękowe i pogorszenie koncentracji.

Negatywny wpływ picia kawy na zdrowie pojawia się dopiero po przekroczeniu dawki wynoszącej około 500 mg kofeiny, podczas gdy w 1 filiżance espresso (30-50 ml) znajduje się jej ok. 60 mg, a w 1 filiżance 250 ml jest jej od 70 do 140 mg. Można ją przedawkować, ale wymagałoby to codziennego picia sporej ilości kaw.

Kawa i psychika. Pij na zdrowie i dla smaku

Czarny lub zabielony napój (jak kto woli), dzięki zawartości kofeiny, kwasów fenolowych, minerałów i witamin, pity w rozsądnych ilościach ma pozytywny wpływ zarówno na zdrowie fizyczne, jak i psychiczne. Kawa wpływa na mózg, na inteligencję, na układ nerwowy, poprawia nastrój i daje siłę psychiczną do działania. Jeżeli natomiast chcesz zrobić sobie przerwę od tego napoju lub szukasz alternatywy, zwróć uwagę na Yerba Mate – napar, który ostatnio zdobywa spore uznanie, ze względu na większą zawartość związków fenolowych i przedłużone działanie pobudzające.