Accessibility tools panel
X

Pułapka współuzależnienia – jak się z niej wydostać?

Współuzależnienie to często całkowite podporządkowanie swojego życia czyjemuś nałogowi. To mocne, emocjonalne połączenie z drugim człowiekiem. To też nadmierne wyczulenie, przejmowanie się nastrojami drugiej osoby i przejmowanie jej obowiązków. Wszystko to tylko pogarsza całą sytuację i uniemożliwia skuteczne leczenie nałogu u osoby uzależnionej. Jak rozpoznać, że jest się współuzależnionym? Jak wyjść ze współuzależnienia w najbardziej skuteczny sposób i do kogo zwrócić się po pomoc?

Współuzależnienie – definicja

Czym jest współuzależnienie w związku? To utrwalona forma uczestniczenia w relacji, w której występują patologiczne zachowania partnera. Jest to pewien wzór postępowania, który prowadzi do pogorszenia własnej sytuacji oraz znacznie utrudnia (lub wręcz umożliwia) poprawę danego stanu rzeczy. Syndrom współuzależnienia dotyczy wyłącznie partnerów osoby uzależnionej, czyli osoby, która może się z tej relacji uwolnić. Nie dotyczy natomiast dzieci i rodziców osoby uzależnionej. Uwaga: współuzależnienie nie jest chorobą! Jest nieodpowiednim przystosowaniem się do sytuacji problemowej. Przykładowo: gdy partner osoby uzależnionej od alkoholu przejmuje kontrolę nad jego zachowaniem, zaczyna załatwiać za niego codzienne sprawy, kryje go i usprawiedliwia, zamiast szukać sposobu na leczenie, to nieświadomie ułatwia mu dalsze spożywanie alkoholu. To znaczący objaw współuzależnienia.

Współuzależnienie – objawy

Gdy jeden z członków rodziny popada w nałóg, cierpi na tym cała rodzina, a zwłaszcza relacja partnerska. Istnieją różne rodzaje uzależnień, ale każde z nich ma pewien punkt wspólny. Otóż w każdym wypadku bliscy osoby uzależnionej są niejako skazani na życie w ogromnym stresie, napięciu i poczuciu zagrożenia. Mogą pojawić się też: niepewność, poczucie winy i wyrzuty sumienia, zupełnie jak podczas obcowania z jedną z typów toksycznych osobowości.

Zachowania osób, które są bardzo blisko związane z osobą uzależnioną często, zamiast pomagać, sprawiają niestety, że problem jeszcze się nasila. Ich reakcje bezpośrednio wpływają na to, że problem nie może zostać rozwiązany sprawniej i koniec współuzależnienia tylko odwleka się w czasie. Przykład: gdy osoba uzależniona zaniedbuje swoje codzienne obowiązki, partner bierze wszystko na siebie, chcąc zachować równowagę w rodzinie i nie dopuścić, aby zdarzyło się coś złego. Takie zachowanie nieświadomie i zupełnie niecelowo może podtrzymywać uzależnienie i tylko wzmaga w osobie zmagającej się z nałogiem poczucie nieodpowiedzialności. Najczęściej dopiero terapia współuzależnienia jest w stanie uświadomić partnerom mechanizmy, które podtrzymują wzajemne uwikłanie i zwrócić uwagę na to, w jaki sposób konkretne zachowania i reakcje uniemożliwiają lub utrudniają podjęcie leczenia. Nie oznacza to jednak, że współuzależniony jest winny pogłębianiu się uzależnienia partnera. Wykazuje jedynie nieświadomie i niecelowo zachowania, które nie sprzyjają rozwiązaniu problemu.

Pewne zachowania i reakcje partnera mogą być czasem niezrozumiałe i zaskakujące dla osoby postronnej, jednak są one często desperacką próbą utrzymywania, że wszystko jest w porządku i udowodnienia sobie i innym, że da się jeszcze tę relację naprawić. Nie pomagają momenty, w których osoba uzależniona np. od alkoholu przez jakiś czas nie jest pod jego wpływem. Wówczas partner zauważa jej dobre cechy i zaczyna mówić o niej w superlatywach. Najczęściej utwierdza go to w przeświadczeniu, że partner przecież po prostu przestanie pić i wszystko będzie dobrze. Nie jest to jednak takie proste.

Współuzależnienie – pomoc

Jak wyleczyć się ze współuzależnienia w sposób skuteczny? Gdzie szukać pomocy? Na początku trzeba uświadomić sobie istotę problemu i przyznać, że on istnieje. To najtrudniejsza kwestia. Gdy uda się osiągnąć ten etap, zwykle wskazana jest terapia współuzależnień. Psychoterapia indywidualna to także dobry pomysł dla uzależnionego partnera. W Superego istnieje także możliwość prowadzenia dwóch procesów terapii w sposób równoległy. Terapia uzależnień bywa też bardzo korzystna dla uzależnionej pary.

Zobacz także

Warsztaty dla dorosłych 2024!

Serdecznie zapraszamy do udziału w warsztatach dla dorosłych, które są organizowane przez Fundację PozyTYwka i jej wieloletnich współpracowników, a finansowane z budżetu miasta Wrocław. W tegorocznej ...
więcej »

Zaburzenia integracji sensorycznej – skąd się biorą i jak je leczyć?

Zaburzenia integracji sensorycznej (SI) stanowią wyzwanie, które coraz częściej stawiają przed nami różnorodne grupy wiekowe – od dzieci po dorosłych. Ponieważ zaburzenia integracji sensorycznej mogą znacząco ...
więcej »

Terapia skoncentrowana na przeniesieniu (TFP). Czym jest i dla kogo jest przeznaczona? 

Terapia skoncentrowana na przeniesieniu (TFP), znana również jako terapia Kernberga jest zaawansowaną formą terapii psychodynamicznej. Jest ona szczególnie skuteczna w leczeniu zaburzeń osobowości, w tym zaburzenia ...
więcej »

Przebodźcowanie dziecka i osoby dorosłej – objawy i wpływ na psychikę

Nadmiar bodźców, które docierają do nas każdego dnia, może mieć poważne konsekwencje dla psychiki i ogólnego samopoczucia. W tym wpisie wyjaśniamy, czym jest przebodźcowanie dziecka oraz ...
więcej »

Overthinking, czyli nadmierne myślenie. Jak sobie radzić?

Jak przestać nadmiernie myśleć? Overthinking to nie tylko przesadna analiza sytuacji czy problemów, ale także stan umysłu, który może prowadzić do chronicznego stresu, lęków i trudności ...
więcej »

FOMO, czyli strach przed tym, co nas omija. Czy to choroba?

FOMO (fear of missing out) szczególnie daje się we znaki w dobie, gdy informacje napływają do nas szybciej niż kiedykolwiek. Dziś życie społeczne odbywa się w ...
więcej »

Zaburzenia dysocjacyjne – odmiany, objawy, leczenie

Zaburzenia dysocjacyjne wydają się tematem tajemniczym i skomplikowanym. Jednak zrozumienie tego, na czym polega dysocjacja w psychologii, jakie są jej objawy i sposoby leczenia, jest kluczowe ...
więcej »

Kryzys wieku średniego – kiedy się zaczyna, ile trwa, co robić?

Kryzys wieku średniego u mężczyzn, jak i u kobiet to temat, który wzbudza często wiele emocji i skłania do głębszych refleksji. Dla niektórych jest to okres, ...
więcej »

Syndrom Piotrusia Pana – przyczyny, objawy, pomoc

Syndrom Piotrusia Pana to zjawisko, które w dzisiejszym społeczeństwie budzi coraz większe zainteresowanie, zarówno wśród psychologów, jak i osób zmagających się z trudnościami dorosłości. Choć większość ...
więcej »

Proszę obrócić urządzenie