Jak wspierać dziecko w trudnych czasach lockdownu?

Pandemia COVID-19 wpłynęła na każdy aspekt życia, dotknęła wszystkich, bez wyjątku i spowodowała, że lifestyle, jaki znaliśmy do tej pory, zmienił się diametralnie. Obostrzenia i konieczność pozostania w domu odbijają się na zdrowiu psychicznym nie tylko dorosłych, ale również dzieci. Podopieczni równie dotkliwie odczuwają tę sytuację, a stres, depresja i poczucie zagrożenia nie są im obce. Jak wspierać dziecko w tym trudnym czasie i jak radzić sobie podczas izolacji?

Jak pandemia wpłynęła na dzieci?

Wprowadzenie obostrzeń, zamknięcie szkół i wdrożenie zdalnego nauczania, izolacja dzieci, zakaz spotkań, konieczność utrzymania dystansu społecznego – to działania, które nie pozostają obojętne dla samopoczucia psychicznego.

Badania przeprowadzone przez brytyjskich naukowców w Public Health England ukazały, że aż 1/3 dzieci w wieku od 5 do 18 lat odczuła lockdown bardzo boleśnie, a izolacja sprawiła, że były bardziej zestresowane, smutne i niespokojne niż zwykle. Badania obejmowały też rodziców – większość z nich zauważyła, że zachowanie dziecka się zmieniło, a połowa stwierdziła, że stan psychiczny dziecka był ich największym zmartwieniem podczas pandemii.

Badania te zostały przeprowadzone na terenie Wielkiej Brytanii, jednak z naszego doświadczenia i obserwacji wynika, że bardzo podobna sytuacja panuje w naszym kraju. Dzieci są zestresowane obecną sytuacją, a izolacja odbija się na ich zdrowiu psychicznym.

Jak pomóc dziecku w czasie izolacji i lockdownu?

Nie ma jednoznacznej recepty na to, jak radzić sobie podczas izolacji i w jaki sposób wesprzeć dziecko. Wszystkie działania zależą od konkretnej sytuacji, czasami wystarczy szczera rozmowa i uczestniczenie w życiu dziecka, innym razem zauważalne efekty przyniesie spotkanie z psychologiem dziecięcym.

Polecaną metodą na pomoc dziecku w stresie jest przede wszystkim obecność, otwartość i wysłuchanie, a także zachęcanie do pozytywnych zachowań, w tym regularnych i rutynowych czynności, takich jak zdrowy sen, odżywianie i aktywność fizyczna. Ważne, aby rodzice byli pozytywnym wzorem do naśladowania zarówno pod względem dobrych nawyków, jak i radzenia sobie ze stresem w sytuacji odosobnienia.

Oto najważniejsze wskazówki:

• Zachowaj spokój – dziecko bierze przykład z dorosłych, więc jeśli widzi, że rodzice zachowują się racjonalnie, jest większa szansa, że dziecko również będzie tak traktować całą sytuację. Należy wytłumaczyć, jakie są objawy COVID-19 i uświadomić, że chorobę można leczyć, a konieczność zostania w domu jest po to, by zapewnić bezpieczeństwo sobie i innym.
• Rutyna jest bardzo ważna – działa uspokajająco i pomaga znaleźć sobie miejsce w rzeczywistości. Jeżeli szukasz sposobu na to, jak radzić sobie podczas lockdownu i wspierać swoją rodzinę, stwórzcie własny harmonogram i nową rutynę.
• Pozwól na odczuwanie emocji – nie tłum w dziecku emocji, pozwól mu na ich odczuwanie; okazuj wsparcie oraz zrozumienie dla smutku, złości czy żalu.
• Spędzajcie wspólnie czas – najlepszym sposobem na to, by wspierać dziecko w trudnych sytuacjach są wspólne aktywności. Ważna jest równowaga pomiędzy rozmowami o uczuciach i problemach oraz znajdywaniem zajęć, które pozwolą rozproszyć niepokojące myśli. Wspólne spędzanie czasu to ważny element budowania relacji i wspierania dziecka.
• Pomagaj w nauce – konieczność wprowadzenia nauczania zdalnego spowodowała, że niektóre dzieci mają kłopoty w nauce. Nie krzycz; pomóż w zrozumieniu, że to jest taka sama nauka jak w szkole. Tutaj przeczytasz jak to zrobić.
• Filtruj informacje, jakie do was docierają – o Covidzie mówi się wiele rzeczy, a różne źródła podają odmienne informacje; w związku z czym można dojść do błędnych wniosków i przewrażliwienie lub odwrotnie – zupełnie lekceważyć problem. O tym zagadnieniu pisaliśmy szerzej w artykule o fake newsach i błędach poznawczych. Sprawdzaj jakie informacje docierają do was i czy są one prawdziwe, czy mają znamiona fake newsów. Wspólnie rozprawcie się z mitami i fałszywymi założeniami.
• Kontroluj swoje zachowanie – dziecko obserwuje Ciebie i widzi, jak się zachowujesz. Jeżeli poddajesz się ogólnie panującej sytuacji nerwowości, agresji i lęków, to takie zachowanie odbije się na nim. Rodzic musi zapewnić dziecku poczucie bezpieczeństwa.

Gdzie zwrócić się po pomoc w czasie lockdownu?

Wsparcie emocjonalne i psychiczne w czasie pandemii jest bardzo ważne, abyście wszyscy, jako rodzina, wyszli z tej sytuacji bez szwanku na zdrowiu psychicznym. Mamy nadzieję, że powyższe wskazówki nieco pomogą w tym, jak radzić sobie podczas izolacji i jak zmniejszyć poziom stresu u dziecka; a jeżeli potrzebujesz porady specjalisty, zachęcamy do kontaktu (w SUPER-ego udzielamy pomocy również on-line i przez telefon) lub do odwiedzenia Punktu Interwencji Kryzysowej.