Accessibility tools panel
X

Rezyliencja, czyli sprężystość psychiczna. Jak i po co ją budować?

Dziś rezyliencja, czyli umiejętność skutecznego radzenia sobie ze stresem i dostosowywania się do trudności życiowych, staje się ważnym aspektem utrzymania zdrowia psychicznego. Jak przetrwać trudne sytuacje i rozwijać się pomimo przeciwności losu? Sprawdź, co to jest rezyliencja i, jak ją w sobie wzmacniać każdego dnia.

Co to znaczy rezyliencja?

Rezyliencja – co to właściwie oznacza? Słowo rezyliencja pochodzi z łaciny (resilire) i oznacza dosłownie: odbić z powrotem, sprężyście się odbić. Rezyliencja to zdolność do przystosowywania się do sytuacji stresowych, plastyczność umysłu i pokonywania przeciwności życiowych, a także rozwijania się w trudnych warunkach. Wyjaśniając, co to jest rezyliencja nie sposób nie wspomnieć, że jest to również umiejętność wykorzystywania własnych, czasem dość trudnych doświadczeń, co pozytywnie wpływa na rozwój osobisty, a dodatkowo także na zwiększenie pewności siebie.

Na czym polega koncepcja resilience?

Koncepcja rezyliencji, zwanej również resilience (w języku angielskim), obejmuje szeroki zakres teorii i badań z dziedziny psychologii i socjologii. Są to prace badawcze skoncentrowane na zdolności jednostek, społeczności (zarówno tych lokalnych, jak i większych – państw, regionów) do przystosowywania się, radzenia sobie i rozwijania się w obliczu trudności, stresu czy różnego rodzaju kryzysów lub niespodziewanych zdarzeń o różnej skali i gwałtowności.

Co kształtuje rezyliencję w człowieku?

Koncepcję resilience w człowieku kształtują różnorodne czynniki, zarówno wewnętrzne, jak i zewnętrzne. Poniżej znajdziesz kilka kluczowych elementów, które wpływają na rozwijanie ważnej umiejętności, jaką jest rezyliencja. Psychologia zna liczne przykłady, w których wsparła ona profilaktykę problemów psychicznych i chorób, dlatego zapoznaj się z nimi uważnie.

  • Silne relacje społeczne – to istotne źródło wsparcia emocjonalnego, bliskie relacje z rodziną, przyjaciółmi czy partnerem życiowym są fundamentalne dla budowania rezyliencji. Posiadanie ludzi, na których można polegać, tworzy solidny fundament w obliczu wielu życiowych trudności.
  • Wsparcie środowiska społecznego – kultura organizacyjna i społeczna, w której przebywa człowiek również odgrywa istotną rolę w kształtowaniu rezyliencji. Sprzyjające warunki społeczne, które cenią otwartość, wsparcie i tolerancję, mogą istotnie wspomagać rozwój tej cechy.
  • Optymizm i pozytywne podejście – osoby odporne często cechuje optymizm. Pozytywne podejście do życia pomaga im dostrzegać szanse nawet w trudnych sytuacjach, co dodatkowo mobilizuje do działania.
  • Samoregulacja emocji – kontrolowanie i zarządzanie własnymi emocjami to istotna umiejętność w budowaniu rezyliencji. Jeśli chciałbyś ją wzmocnić, to być może zainteresują Cię warsztaty rozwoju osobistego SUPER-ego. Dzięki takiej pracy rozwojowej nauczysz się unikać destrukcyjnych reakcji na stres i dowiesz się, jak utrzymać równowagę psychiczną.

Który czynnik wspiera rezyliencję najbardziej? Cóż, rezyliencję można postrzegać jako wynik złożonej interakcji między wewnętrznymi cechami jednostki a wpływami środowiskowymi, które wspólnie kształtują zdolność radzenia sobie w obliczu trudności życiowych.

Kobieta dumna ze swojej rezyliencji

Rezyliencja – ćwiczenia

Skoro już wiesz, na czym polega koncepcja resilience, powinieneś też poznać ćwiczenia, które mogą pomóc w budowaniu rezyliencji.

Cele i planowanie – określanie krótko- i długoterminowych celów oraz tworzenie konkretnych planów działania pomaga zwiększyć poczucie kontroli i skuteczności, co wpływa na rozwijanie rezyliencji.

Rozwijanie relacji społecznych – aktywne budowanie i utrzymywanie zdrowych relacji społecznych dostarcza wsparcia emocjonalnego i zwiększa odporność psychiczną.

Medytacja i mindfulness – ćwiczenia medytacyjne oraz praktyki mindfulness mogą pomóc w rozwijaniu umiejętności skupiania uwagi na teraźniejszości, co z kolei wpływa na lepsze radzenie sobie ze stresem.

Techniki oddechowe – proste ćwiczenia oddechowe, takie jak głębokie oddychanie brzuchem, mogą pomóc w zrelaksowaniu ciała i redukcji napięcia emocjonalnego.

Dziennik pozytywnych wydarzeń – codzienne zapisywanie pozytywnych wydarzeń i doświadczeń może pomóc w kształtowaniu optymistycznego podejścia do życia.

Ćwiczenia kontrolowania myśli – świadome wywieranie wpływu na swoje myśli i próby spojrzenia na sytuacje z różnych perspektyw mogą pomóc w budowaniu elastyczności myślowej.

Uczestnictwo w grupach wsparcia – aktywny udział w grupach wsparcia społecznego może dostarczyć poczucia przynależności i wsparcia emocjonalnego w trudnych chwilach.

Rezyliencja – podsumowanie

Rezyliencja wprawdzie wynika z pewnych predyspozycji genetycznych i osobistych doświadczeń życiowych, jednak bardzo ważne jest, aby ją ćwiczyć i wzmacniać. Regularna praktyka powyższych metod może pomóc w budowaniu i utrzymaniu rezyliencji w obliczu życiowych, niespodziewanych wyzwań, których nie do końca się spodziewaliśmy.

Warto podkreślić, że rezyliencja to umiejętność, którą można rozwijać poprzez świadome praktyki i codzienne nawyki. Dążąc do zwiększenia własnej rezyliencji, człowiek nie tylko wzmacnia odporność psychiczną, ale kształtuje też zdolność do efektywnego radzenia sobie z wyzwaniami, jakie niesie ze sobą życie. Ostatecznie, rozwijanie rezyliencji staje się ważnym elementem dążenia do pełnej satysfakcji życiowej.

Zobacz także

Warsztaty dla dorosłych 2024!

Serdecznie zapraszamy do udziału w warsztatach dla dorosłych, które są organizowane przez Fundację PozyTYwka i jej wieloletnich współpracowników, a finansowane z budżetu miasta Wrocław. W tegorocznej ...
więcej »

Zaburzenia integracji sensorycznej – skąd się biorą i jak je leczyć?

Zaburzenia integracji sensorycznej (SI) stanowią wyzwanie, które coraz częściej stawiają przed nami różnorodne grupy wiekowe – od dzieci po dorosłych. Ponieważ zaburzenia integracji sensorycznej mogą znacząco ...
więcej »

Terapia skoncentrowana na przeniesieniu (TFP). Czym jest i dla kogo jest przeznaczona? 

Terapia skoncentrowana na przeniesieniu (TFP), znana również jako terapia Kernberga jest zaawansowaną formą terapii psychodynamicznej. Jest ona szczególnie skuteczna w leczeniu zaburzeń osobowości, w tym zaburzenia ...
więcej »

Przebodźcowanie dziecka i osoby dorosłej – objawy i wpływ na psychikę

Nadmiar bodźców, które docierają do nas każdego dnia, może mieć poważne konsekwencje dla psychiki i ogólnego samopoczucia. W tym wpisie wyjaśniamy, czym jest przebodźcowanie dziecka oraz ...
więcej »

Overthinking, czyli nadmierne myślenie. Jak sobie radzić?

Jak przestać nadmiernie myśleć? Overthinking to nie tylko przesadna analiza sytuacji czy problemów, ale także stan umysłu, który może prowadzić do chronicznego stresu, lęków i trudności ...
więcej »

FOMO, czyli strach przed tym, co nas omija. Czy to choroba?

FOMO (fear of missing out) szczególnie daje się we znaki w dobie, gdy informacje napływają do nas szybciej niż kiedykolwiek. Dziś życie społeczne odbywa się w ...
więcej »

Zaburzenia dysocjacyjne – odmiany, objawy, leczenie

Zaburzenia dysocjacyjne wydają się tematem tajemniczym i skomplikowanym. Jednak zrozumienie tego, na czym polega dysocjacja w psychologii, jakie są jej objawy i sposoby leczenia, jest kluczowe ...
więcej »

Kryzys wieku średniego – kiedy się zaczyna, ile trwa, co robić?

Kryzys wieku średniego u mężczyzn, jak i u kobiet to temat, który wzbudza często wiele emocji i skłania do głębszych refleksji. Dla niektórych jest to okres, ...
więcej »

Syndrom Piotrusia Pana – przyczyny, objawy, pomoc

Syndrom Piotrusia Pana to zjawisko, które w dzisiejszym społeczeństwie budzi coraz większe zainteresowanie, zarówno wśród psychologów, jak i osób zmagających się z trudnościami dorosłości. Choć większość ...
więcej »

Proszę obrócić urządzenie