Rozwój i edukacja dziecka poprzez zabawę

Zabawa to jeden z podstawowych elementów kojarzonych z dzieciństwem. Nie każdy jednak zdaje sobie sprawę, że oprócz radości jaką daje dzieciom, pełni też niezwykle ważne funkcje w ich rozwoju. Bawiąc się maluchy poznają otaczający je świat, uczą się jak wyrażać w nim siebie i nawiązywać relacje z innymi. Zabawa pełni więc kluczową rolę w rozwoju dziecka, warto więc o tym pamiętać i od najmłodszych lat praktykować edukację przez zabawę.

Zabawa w życiu dziecka

Zabawa to naturalna aktywność jaką od najmłodszych lat podejmują dzieci. I choć nam jako dorosłym wydaje się być zestawem prostych lub nawet błahych czynności – dla maluchów stanowi ona jedną z podstawowych potrzeb. Znaczenie zabawy w rozwoju dziecka odgrywa kluczową rolę i ma ogromny wpływ na kształtowanie się dziecięcej osobowości. Czynności związane z zabawą mogą dla dziecka pełnić różne funkcje:

• Kształcą – dzięki zabawie dziecko poznaje swoje możliwości w otaczającym go świecie, trenuje swoje zmysły, sprawność motoryczną i wiedzę na temat rzeczywistości wokół siebie;
• Wychowują – dzięki zabawom, zwłaszcza grupowym dzieci mogą przyswoić normy i reguły rządzące życiem społecznym. Ponadto uczą się jak wchodzić w interakcje z innymi;
• Pełnią funkcję terapeutyczną – zabawa uwalnia dziecko od napięć i pozwala na swobodne wyrażanie emocji, potrzeb i pragnień;
• Tworzą projekcje – np. poprzez stawianie dziecka w różnych sytuacjach i możliwość odgrywania przez nie rozmaitych ról. Dzięki temu maluch poznaje swoje możliwości i kształtuje swoją osobowość;

Oprócz wspomnianych głównych funkcji zabawy, nie można przy tym zapomnieć, że jest ona też dla dzieci celem i radością samą w sobie oraz doskonałym sposobem na spędzanie czasu z innymi. Sprzyja to budowaniu pozytywnych bodźców i nawiązywaniu pierwszych relacji. Te pozytywne bodźce zasługują też na uwagę dlatego, że gdy zastosujemy edukację przez zabawę, uczenie się będzie miało dla dziecka pozytywne skojarzenie i w przyszłości przyniesie lepsze efekty.

Zabawa na każdy wiek

Stymulowanie rozwoju dziecka przez zabawę powinno odbywać się od najmłodszych lat i być dopasowane do aktualnego wieku malucha. W tym celu warto najpierw dowiedzieć się jakie wyróżniamy fazy rozwoju dziecka i jakie umiejętności powinny być wspierane w poszczególnych okresach. To bardzo ważne, by przez proste aktywności móc pomagać dziecku w rozwijaniu umiejętności korespondujących z kształtującymi się u niego możliwościami.

U noworodków wszelkie zabawy powinny wspomagać rozwój sensoryczny – w grę wchodzą więc tu wszelkie bodźce związane z dotykiem i słuchem. Badania udowodniły bowiem, że najmniejsze dzieci nie tylko dobrze reagują gdy się do nich mówi, ale też dzięki temu mają większe szanse na szybsze opanowanie mówienia w przyszłości. Zabawa w rozwoju dziecka w wieku niemowlęcym może wiązać się z wykorzystaniem sensorycznych mat, które pobudzają percepcję i pomogą we wstępnym trenowaniu zmysłów. Wraz ze wzrostem dziecka zmieniają się etapy rozwoju zabawy – z prostych aktywności np. ruchowych, u dzieci które potrafią już chodzić powoli można zmierzać ku ćwiczeniom trenującym motorykę, koordynację i orientację w przestrzeni. Następnie warto przejść do zabaw wspierających rozwój mowy, pamięci i zdobywania ogólnej wiedzy o otaczającym świecie. Pamiętaj, że poziom trudności wspomnianych aktywności powinien być ściśle dopasowany do rozwoju psychofizycznego malucha (więcej o tym jak przebiega rozwój dziecka w wieku 0-3 lat przeczytasz w tym artykule).

Radosna edukacja

Korzyści edukacji przez zabawę rosną wraz z wiekiem dziecka. Dobre praktyki z dzieciństwa i skojarzenie uczenia się z pozytywnymi bodźcami mają ogromny wpływ na późniejsze przyswajanie przez dziecka wiedzy i mogą decydować o jego sukcesach w szkole. W każdym wieku warto angażować dziecko w kreatywne zabawy. Dla dwulatka będą to co prawda inne aktywności niż dla przedszkolaka czy dziecka w wieku szkolnym, jednak grunt to korzystać z jak największej ilości pomysłów i materiałów. Zabawy edukacyjne dla dzieci powinny być różnorodne również dlatego, aby najmłodsi nie mieli okazji się nimi znudzić. Polecamy więc wykorzystywać w procesie uczenia nie tylko zabawki, ale też wszelkiego rodzaju gry, przedmioty codziennego użytku, a nawet własną wyobraźnię. Każda z tych możliwości pomoże najmłodszym w kształtowaniu osobowości i wrodzonych predyspozycji. Dla dorosłych to z kolei doskonała okazja by obserwować zachowania dziecka i jego umiejętności, by w odpowiednim czasie odpowiednio nimi pokierować i dotrzeć do indywidualnego potencjału swojej pociechy.

Skąd czerpać inspiracje?

Obecnie na rynku istnieje bogata oferta związana z zabawami edukacyjnymi dla dzieci, zarówno młodszych jak i starszych. To zabawki, gry planszowe, a nawet programy komputerowe, które bawiąc mogą jednocześnie uczyć dzieci pożytecznych i przydatnych umiejętności. Stymulowanie rozwoju dziecka przez zabawę to jednak nie zawsze kupione i „gotowe” materiały. Część zabaw można zorganizować we własnym domu, przy użyciu ogólnodostępnych artykułów. Pamiętajmy bowiem, że zabawa dla dziecka to również spędzanie czasu z ukochanymi osobami i podpatrywanie ich w różnych codziennych aktywnościach. W wymyślaniu nowych gier i ćwiczeń z pomocą przyjdzie też Internet. Jeśli jednak interesuje cię temat zabawy w rozwoju dziecka i chciałbyś jak najlepiej wykorzystać potencjał zabawy w nauce – zapraszamy do konsultacji ze specjalistami z centrum SUPER-ego we Wrocławiu. Gwarantujemy profesjonalną pomoc i wsparcie, dzięki któremu dowiesz się jak rozwijać potencjał swojego dziecka i kierować jego edukacją, by maluch miał z tego jak najwięcej radości i osiągał doskonałe wyniki na każdym etapie swojego rozwoju.